ન્યૂઝીલેન્ડના વડાપ્રધાન ક્રિસ્ટોફર લક્સને સત્તાવાર જાહેરાત કરી છે કે ભારતના વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી આવતા અઠવાડિયે ન્યૂઝીલેન્ડની ઐતિહાસિક મુલાકાતે આવશે.
ન્યૂઝીલેન્ડના વડાપ્રધાન ક્રિસ્ટોફર લક્સને આજે સત્તાવાર રીતે પુષ્ટિ કરી છે કે ભારતના વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી 10 જુલાઈ, 2026 ના રોજ ઓકલેન્ડ આગમન કરશે અને 11 જુલાઈના રોજ પરત ફરશે. આ મુલાકાત ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે, કારણ કે 1986 માં રાજીવ ગાંધી બાદ, આ 40 વર્ષમાં કોઈ ભારતીય વડાપ્રધાનની પ્રથમ ન્યૂઝીલેન્ડ મુલાકાત છે.
મુલાકાતના મુખ્ય મુદ્દાઓ:
- ઐતિહાસિક સ્વાગત: વડાપ્રધાન મોદીનું સ્વાગત કરવા માટે ઓકલેન્ડના ‘સ્પાર્ક એરેના’ (Spark Arena) ખાતે ભવ્ય ‘કિયા ઓરા મોદી’ (Kia Ora Modi) કાર્યક્રમનું આયોજન કરવામાં આવ્યું છે, જેમાં હજારોની સંખ્યામાં ભારતીય સમુદાયના લોકો એકઠા થશે.
- વ્યાપાર કરાર (FTA): આ વર્ષે એપ્રિલમાં બંને દેશો વચ્ચે થયેલા મુક્ત વ્યાપાર કરાર (FTA) બાદ આ મુલાકાત થઈ રહી છે. આ કરાર દ્વારા ન્યૂઝીલેન્ડની 95 ટકા નિકાસ પરની ટેરિફ (જકાત) નાબૂદ કરવામાં આવશે, જે બંને દેશો વચ્ચેના આર્થિક સંબંધોને નવી ઊંચાઈ પર લઈ જશે.
- વિવિધ વિષયો પર ચર્ચા: બંને નેતાઓ વેપાર અને રોકાણ ઉપરાંત દરિયાઈ સુરક્ષા, શિક્ષણ, ટેક્નોલોજી, પ્રવાસન અને રમતગમત જેવા ક્ષેત્રોમાં સહયોગ વધારવા અંગે ચર્ચા કરશે.
વડાપ્રધાન ક્રિસ્ટોફર લક્સનનું સત્તાવાર નિવેદન:
વડાપ્રધાન ક્રિસ્ટોફર લક્સને જણાવ્યું હતું કે, “વડાપ્રધાન મોદીની આ મુલાકાત ઐતિહાસિક છે. અમે એપ્રિલમાં હસ્તાક્ષર કરાયેલા ન્યૂઝીલેન્ડ-ઈન્ડિયા ફ્રી ટ્રેડ એગ્રીમેન્ટ (FTA) દ્વારા બંને દેશોના સંબંધોને આગલા સ્તર પર લઈ જઈ રહ્યા છીએ. આ કરાર ન્યૂઝીલેન્ડ માટે વધુ નોકરીઓ, વધુ નિકાસ અને મજબૂત આર્થિક વૃદ્ધિ લાવશે.”
તેમણે વધુમાં ઉમેર્યું કે, “આ મુલાકાત ન્યૂઝીલેન્ડ અને ભારત વચ્ચેની ‘એક વિજેતા ભાગીદારી’ (A Winning Partnership) ની ઉજવણી કરવા માટે છે – એક એવી ભાગીદારી જે આપણા લોકોના હિતમાં કામ કરે છે અને બંને દેશો માટે વધુ સમૃદ્ધિ તેમજ સુરક્ષા પ્રદાન કરે છે. હું ન્યૂઝીલેન્ડમાં વડાપ્રધાન મોદીનું સ્વાગત કરવા માટે ઉત્સુક છું.”
રાજકીય વિવાદ અને ઈમિગ્રેશન મુદ્દે ખેંચતાણ:
વડાપ્રધાન મોદીની આ મુલાકાત અને મુક્ત વ્યાપાર કરાર (FTA) ને લઈને ન્યૂઝીલેન્ડના રાજકારણમાં ભારે ગરમાવો જોવા મળી રહ્યો છે. આ મુલાકાતની તૈયારીઓ માર્ચ મહિનાથી ચાલી રહી હતી, જે ડિસેમ્બર 2025 માં પૂર્ણ થયેલી વાટાઘાટો અને ત્યારબાદ એપ્રિલમાં નવી દિલ્હી ખાતે વ્યાપાર મંત્રી ટોડ મેકક્લે (Todd McClay) દ્વારા કરાયેલા હસ્તાક્ષર પર આધારિત છે. આ કરારને લગતું બિલ તાજેતરમાં વિપક્ષ લેબર પાર્ટીના સમર્થન સાથે સંસદમાં પ્રથમ વાંચન (First Reading) માં પસાર થઈ ગયું છે.
જોકે, આ બિલ પરની ચર્ચા દરમિયાન ન્યૂઝીલેન્ડના વિદેશ મંત્રી અને ‘ન્યૂઝીલેન્ડ ફર્સ્ટ’ (NZ First) પક્ષના નેતા વિન્સ્ટન પીટર્સે (Winston Peters) પોતાની જ ગઠબંધન સરકાર પર ગંભીર આરોપો લગાવ્યા છે:
- “ગુપ્ત” ઈમિગ્રેશન ફેરફારોનો આરોપ: વિન્સ્ટન પીટર્સે દાવો કર્યો છે કે નેશનલ પાર્ટી ગુપ્ત રીતે ઈમિગ્રેશનના એવા નિયમો લાવી રહી છે જે ભારતીયો સાથે ભેદભાવ કરશે. તેમણે કહ્યું કે સરકારી અધિકારીઓએ મંત્રીઓને ચેતવણી આપી હતી કે જો આ ગુપ્ત ફેરફારો જાહેર થશે તો ભારત સરકાર નારાજ થઈ શકે છે અને બંને દેશોના સંબંધો બગડી શકે છે.
- સરકારનો વળતો પ્રહાર: વ્યાપાર મંત્રી ટોડ મેકક્લેએ પીટર્સના આ દાવાઓને નકારી કાઢતાં જણાવ્યું કે, ‘ન્યૂઝીલેન્ડ ફર્સ્ટ’ માત્ર વોટ મેળવવા માટે ભ્રામક માહિતી (Misinformation) ફેલાવી રહ્યું છે. ઈમિગ્રેશન મંત્રી એરિકા સ્ટેનફોર્ડે (Erica Stanford) પણ અસંતોષ વ્યક્ત કરતા કહ્યું કે કોઈ પણ અંતિમ નિર્ણય લેવાય તે પહેલાં સત્તાવાર પ્રક્રિયાની બહાર જઈને આવી રીતે જાહેરમાં ચર્ચા કરવી સંબંધો માટે નુકસાનકારક છે.
“બટર ચિકન સુનામી” વિવાદ:
આ કરારનો વિરોધ કરતી વખતે ન્યૂઝીલેન્ડ ફર્સ્ટના ડેપ્યુટી લીડર શેન જોન્સે (Shane Jones) એવી ટિપ્પણી કરી હતી કે આ કરારથી ન્યૂઝીલેન્ડમાં ભારતીયોની “બટર ચિકન સુનામી” (Butter Chicken Tsunami) એટલે કે ભારે માત્રામાં ઈમિગ્રેશન આવશે. તેમના આ નિવેદનની ન્યૂઝીલેન્ડમાં રહેતા ભારતીય સમુદાય દ્વારા ભારે નિંદા કરવામાં આવી હતી. વડાપ્રધાન લક્સને પણ આ ટિપ્પણીને “ચિંતાજનક” અને અયોગ્ય ગણાવી હતી, જોકે તેમણે તેને સ્પષ્ટપણે વંશીય (Racist) કહેવાનું ટાળ્યું હતું.
