અમેરિકી એક્સપર્ટ જોન સ્પેન્સરનું વિશ્લેષણ: સચોટ વ્યૂહરચના અને S-400 એ બદલી નાખ્યો ખેલ

  • હવાઈ સર્વોપરિતા: 10 મે 2025 ની સવાર સુધીમાં ભારતે હવાઈ ક્ષેત્રમાં સંપૂર્ણ પ્રભુત્વ (Air Superiority) મેળવી લીધું હતું, જેના કારણે પાકિસ્તાન કોઈ પણ હવાઈ ઓપરેશન કરવા માટે અસમર્થ બન્યું હતું.
  • S-400 અને ટેકનોલોજી: ભારતના S-400 મિશાઈલ સિસ્ટમે 300 કિમી દૂરથી જ પાકિસ્તાની એરફોર્સના હાઈ-વેલ્યુ પ્લેટફોર્મને નિશાન બનાવીને પાકિસ્તાની વિમાનોનો કાર્યક્ષેત્ર મર્યાદિત કરી દીધો હતો.
  • વ્યૂહાત્મક જીત: પાકિસ્તાનના સેંકડો ડ્રોન અને મિશાઈલ હુમલાઓને ભારતના સ્વદેશી ‘આકાશતીર’ અને ‘IACCCS’ સિસ્ટમે નિષ્ફળ બનાવી દીધા હતા.

ગયા વર્ષે મે મહિનામાં થયેલા ભારત-પાકિસ્તાન સંઘર્ષ ‘ઓપરેશન સિંદૂર’ ની પ્રથમ વર્ષગાંઠ નિમિત્તે વિશ્વભરના સૈન્ય નિષ્ણાતો ભારતની રણનીતિક ક્ષમતાના વખાણ કરી રહ્યા છે. અમેરિકાના મેડિસન પોલિસી ફોરમના વોર સ્ટડીઝના ચેર જોન સ્પેન્સરે સોશિયલ મીડિયા પર એક વિગતવાર થ્રેડ દ્વારા જણાવ્યું કે કેવી રીતે ભારતે માત્ર 3 દિવસમાં પાકિસ્તાનને યુદ્ધવિરામની વિનંતી કરવા માટે મજબૂર કર્યું હતું. આ વિશ્લેષણ મુજબ, ભારતની જીત માત્ર બહાદુરીનું જ નહીં પરંતુ અદ્યતન ટેકનોલોજી અને સંકલનનું પરિણામ હતું.

સીમાચિહ્નરૂપ રણનીતિ: રડાર અને મિશાઈલ ડિફેન્સનો સફાયો

જોન સ્પેન્સરના જણાવ્યા અનુસાર, 8 મે ના રોજ ભારતે પાકિસ્તાનના ચૂનિયા (Chunia) અને પાસરુર (Pasrur) સ્થિત અર્લી વોર્નિંગ રડાર સ્ટેશનો પર સચોટ હુમલા કર્યા હતા. આ હુમલાઓમાં આધુનિક ડ્રોન્સનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો જે લાંબા સમય સુધી આકાશમાં રહીને દુશ્મનના રડાર ચાલુ થવાની રાહ જોઈ શકે છે. પાકિસ્તાને જ્યારે પણ તેની મિશાઈલ બેટરીઓ સક્રિય કરી, ત્યારે ભારતીય ડ્રોન્સે તેને તરત જ નષ્ટ કરી દીધી. આ વ્યૂહરચનાને કારણે પાકિસ્તાની સેના ‘આંધળી’ બની ગઈ હતી, એટલે કે તેમની પાસે આવતા ભારતીય વિમાનોને ટ્રેક કરવાની કોઈ ક્ષમતા બચી નહોતી.

S-400 અને સ્વદેશી ‘આકાશતીર’ની નિર્ણાયક ભૂમિકા

આ યુદ્ધમાં ભારતની S-400 મિશાઈલ સિસ્ટમ ‘ગેમ ચેન્જર’ સાબિત થઈ હતી. સ્પેન્સરે નોંધ્યું કે ભારતે આ સિસ્ટમ દ્વારા પાકિસ્તાની હવાઈ ક્ષેત્રમાં ઊંડે સુધી નજર રાખી હતી અને અંદાજે 300 કિમી દૂરથી જ એક મહત્વપૂર્ણ સૈન્ય વિમાનને તોડી પાડ્યું હતું. આનાથી પાકિસ્તાની વાયુસેનામાં એવો ડર પેદા થયો કે તેમણે પોતાના વિમાનોને સરહદથી ઘણા દૂર રાખવાની ફરજ પડી હતી.

બીજી તરફ, પાકિસ્તાને જ્યારે વળતો જવાબ આપવા માટે સેંકડો ડ્રોન અને ‘હત્ફ’ જેવી રોકેટ સિસ્ટમનો ઉપયોગ કર્યો, ત્યારે ભારતની સ્વદેશી ‘આકાશતીર’ (Akashteer) અને ‘IACCCS’ સિસ્ટમે તેને હવામાં જ તોડી પાડ્યા હતા. આ એકીકૃત એર ડિફેન્સ નેટવર્કે ભારતના શહેરો અને સૈન્ય ઠેકાણાઓને સુરક્ષિત રાખ્યા હતા.

વ્યૂહાત્મક અને રણનીતિક વિજય

અંતે, સ્પેન્સર જણાવે છે કે આધુનિક યુદ્ધમાં માત્ર ફાઈટર જેટ્સની સંખ્યા મહત્વની નથી, પરંતુ આખું ‘સિસ્ટમ’ કેવી રીતે લડે છે તે મહત્વનું છે. ભારતે આ સંઘર્ષમાં તેની ટેકનોલોજીકલ ઊંડાઈ અને મજબૂત કમાન્ડ નેટવર્કનું પ્રદર્શન કર્યું. પાકિસ્તાન પાસે ચીનથી મળેલા હથિયારો તો હતા, પરંતુ ભારતની આધુનિક અને સ્વદેશી પ્રણાલીઓ સામે તે ટકી શક્યા નહીં. ઓપરેશન સિંદૂર એ વાતનું પ્રમાણ છે કે ભારત હવે માત્ર રક્ષણાત્મક નહીં, પરંતુ દુશ્મનના ઘરમાં ઘૂસીને તેની લડવાની ક્ષમતાને જ નષ્ટ કરવાની શક્તિ ધરાવે છે.