ન્યૂ જર્સીથી વરિષ્ઠ પત્રકાર સમીર શુક્લનો વિશેષ અહેવાલ: 4 નવેમ્બર 2025ના રોજ યોજાશે મેયર પદની ચૂંટણી; ઝોહરાન એક મજબૂત ડેમોક્રેટિક ઉમેદવાર તરીકે ચર્ચામાં.
- રેપરથી રાજકારણી: અમેરિકામાં પરિવર્તન લાવવા તૈયાર યુવા ઉમેદવાર
- આવાસ અને પેલેસ્ટાઇન મુદ્દાઓ: યુવા પેઢી માટે ઝોહરાનનો ‘નવો સમાજવાદ’
ઝોહરાન મમદાની, આ નામ ન્યૂયોર્કના મેયર પદની ચૂંટણી માટે છેલ્લા કેટલાક મહિનાથી ખૂબ ચર્ચામાં છે. 4 નવેમ્બર 2025ના રોજ યોજાનારી આ ચૂંટણીમાં ઝોહરાન મમદાની એક મજબૂત ડેમોક્રેટિક ઉમેદવાર તરીકે ઊભરી આવ્યા છે, જેઓ ઇતિહાસ રચવાની તૈયારીમાં છે. જો તેઓ ચૂંટાય તો તે અમેરિકાના પ્રથમ મુસ્લિમ અને પ્રથમ દક્ષિણ એશિયન મેયર બનશે.
ઝોહરાન મમદાનીનું ગુજરાત સાથે મજબૂત પૈતૃક જોડાણ
ઝોહરાન મમદાનીનું ગુજરાત સાથેનું જોડાણ તેમના પિતાના વંશ તરફથી આવે છે. તેમના પિતા મહમૂદ મમદાની ગુજરાતી મુસ્લિમ કોમ્યુનિટીમાંથી આવે છે. તેમનો પૈતૃક પરિવાર ગુજરાતમાંથી પૂર્વ આફ્રિકા (જેમ કે તાન્ઝાનિયા અને યુગાન્ડા)માં સ્થળાંતરિત થયેલા ઇન્ડિયન ડાયસ્પોરાનો ભાગ છે. ઝોહરાન પોતે પણ પોતાને “ગુજરાતી મુસ્લિમ” તરીકે ઓળખાવે છે.
ઝોહરાન ક્વામે મમદાની (Zohran Kwame Mamdani) એક અમેરિકન રાજકારણી, વિધાયક અને ડેમોક્રેટિક સોશ્યલિસ્ટ છે, જેઓ 2021થી ન્યૂયોર્ક સ્ટેટ એસેમ્બલીના સભ્ય તરીકે ક્વીન્સ વિસ્તારનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે. (નોંધ: તેમના નામમાં રહેલો ‘ક્વામે’ શબ્દ તેમના પિતા દ્વારા ઘાનાના પ્રથમ રાષ્ટ્રપતિ ક્વામે નક્રુમાહના સન્માનમાં આપવામાં આવ્યો છે.)
ભારતીય મૂળના માતા-પિતા: ફિલ્મ ડિરેક્ટર મીરા નાયર અને વિદ્વાન મહમૂદ મમદાની
ઝોહરાનના માતા-પિતા બંને ભારતીય મૂળના પ્રખ્યાત વ્યક્તિઓ છે:
- માતા: મીરા નાયર: તેઓ ખ્યાતનામ ફિલ્મ ડિરેક્ટર છે, જેમણે “સલામ બોમ્બે”, “મોન્સૂન વેડિંગ” જેવી વિશ્વપ્રસિદ્ધ ફિલ્મો બનાવી છે. મીરા નાયર ‘પંજાબી-હિન્દુ’ છે.
- પિતા: મહમૂદ મમદાની: તેઓ ગુજરાતી મુસ્લિમ મૂળના છે. તેમનો જન્મ 1946માં મુંબઈમાં થયો હતો અને તેઓ યુગાન્ડાના કમ્પાલામાં ઉછર્યા હતા. મહમૂદ મમદાની આફ્રિકન અને આંતરરાષ્ટ્રીય રાજકારણના અગ્રણી વિદ્વાન છે, જેમણે હાર્વર્ડ યુનિવર્સિટીમાંથી પીએચડી કર્યું છે અને કોલંબિયા યુનિવર્સિટીમાં પ્રોફેસર છે.
રેપરથી રાજકારણી: અમેરિકામાં પરિવર્તન લાવવા તૈયાર યુવા ઉમેદવાર
યુગાન્ડામાં જન્મેલા ઝોહરાન સાત વર્ષની ઉંમરે ન્યૂયોર્ક સ્થળાંતરિત થયા અને 2018માં અમેરિકન નાગરિક બન્યા. તેમણે કારકિર્દીની શરૂઆત એક રેપર તરીકે કરી હતી, પરંતુ બર્ની સેન્ડર્સના 2016ના પ્રમુખપદના અભિયાનથી પ્રભાવિત થઈને તેઓ રાજકારણ તરફ વળ્યા અને ડેમોક્રેટિક સોશ્યલિસ્ટ ઓફ અમેરિકા (DSA)ના સભ્ય બન્યા.
34 વર્ષીય ઝોહરાન, ડેમોક્રેટિક પ્રાઇમરીઝમાં શક્તિશાળી એન્ડ્રુ કુઓમોને હરાવીને ચૂંટાયા હતા, જે દર્શાવે છે કે તેઓ યુ.એસ.ના રાજકારણમાં પેઢીગત પરિવર્તન (Generational Change) લાવી રહ્યા છે.
આવાસ અને પેલેસ્ટાઇન મુદ્દાઓ: યુવા પેઢી માટે ઝોહરાનનો ‘નવો સમાજવાદ’
ઝોહરાનનો મેયર પદનો કાર્યક્રમ મુખ્યત્વે જીવનનિર્વાહ ખર્ચ (Cost of Living) અને સામાજિક સમાનતા પર કેન્દ્રિત છે. તેમના મુખ્ય મુદ્દાઓ આ છે:
- તમામ માટે મફત બાળ સંભાળ (Free Childcare).
- ભાડા વધારા પર રોક (Rent Freeze).
- સરકારી માલિકીના કરિયાણાની દુકાનો દ્વારા સબસિડીવાળી વસ્તુઓનું વેચાણ.
- ઇઝરાયલના વડાપ્રધાન બેન્જામિન નેતન્યાહુ અને ભારતના વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના કડક ટીકાકાર.
- ઇઝરાયલ પર “નરસંહાર” (Genocide) નો આરોપ મૂકીને તેમણે વચન આપ્યું છે કે જો તેઓ મેયર બનશે તો નેતન્યાહુ ન્યૂયોર્ક આવે તો તેમની ધરપકડનો આદેશ આપી શકે છે.
ડેમોક્રેટિક પક્ષના યુવા સમર્થકોમાં, ઝોહરાન એક નવા સમાજવાદનું પ્રતીક છે. તેમના સમર્થકો માને છે કે જૂની પેઢીના નેતાઓ (જેમ કે જો બાઇડેન, નેન્સી પેલોસી) માટે હવે નિવૃત્ત થવાનો સમય છે, અને ઝોહરાનની યુવાની અને વિવિધતા તેમની પેઢી માટે પ્રેરણાદાયી છે. ઝોહરાનનું અભિયાન અમેરિકામાં પરિવર્તન અને યુવા શક્તિના ઉદયનું પ્રતીક બની ગયું છે.
