વૈશ્વિક શાંતિ વાટાઘાટો નિષ્ફળ રહેતા રણશિંગુ ફૂંકાવાની તૈયારી? ભારત સહિત વિશ્વભરમાં પેટ્રોલ-ડીઝલના ભાવમાં તોતિંગ વધારો થવાની ભીતિ
ઈઝરાયેલ અને ઈરાન વચ્ચે ચાલી રહેલા સંઘર્ષે હવે ભયાનક વળાંક લીધો છે. તાજેતરના અપડેટ્સ મુજબ, બંને દેશોની સેનાઓ હાઈ એલર્ટ પર છે અને કોઈ પણ ક્ષણે મોટા હુમલાની શક્યતા સેવાઈ રહી છે. અમેરિકા આ સ્થિતિ પર ચાંપતી નજર રાખી રહ્યું છે, જ્યારે હોર્મુઝની સામુદ્રધુની (Strait of Hormuz) માં વધતી સૈન્ય હિલચાલને કારણે વૈશ્વિક તેલ પુરવઠો ખોરવાવાનો ડર ઉભો થયો છે.
ઈઝરાયેલ અને ઈરાન વચ્ચે સીધા સંઘર્ષની સ્થિતિ સર્જાતા આખું વિશ્વ ચિંતામાં મુકાયું છે. ઈરાનના રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ્સ (IRGC) દ્વારા આપવામાં આવેલી ચેતવણીઓ બાદ ઈઝરાયેલે પણ પોતાની સંરક્ષણ પ્રણાલીઓને સક્રિય કરી દીધી છે. શાંતિ વાટાઘાટો અને યુદ્ધવિરામ (Ceasefire) ના તમામ પ્રયાસો અત્યારે નિષ્ફળ જઈ રહ્યા હોય તેમ જણાય છે, જેના કારણે આ વિસ્તારમાં મોટા પાયે જાન-માલના નુકસાનનો ખતરો વધી ગયો છે.
હોર્મુઝની સામુદ્રધુનીમાં ઉભું થયેલું સંકટ વૈશ્વિક અર્થતંત્ર માટે આફત બની શકે છે. દુનિયાનો મોટો ભાગનો તેલ વેપાર આ માર્ગે થાય છે અને ઈરાને અહીં અવરોધો ઉભા કરવાની ધમકી આપી છે. જો આ માર્ગ બંધ થાય અથવા યુદ્ધના કારણે પ્રભાવિત થાય, તો ભારત સહિત વિશ્વભરમાં પેટ્રોલ-ડીઝલના ભાવમાં તોતિંગ વધારો થઈ શકે છે. આ સંકટને ટાળવા માટે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે રાજદ્વારી પ્રયાસો તેજ કરવામાં આવ્યા છે.
અમેરિકાની ભૂમિકા આ સંઘર્ષમાં અત્યંત નિર્ણાયક બની રહી છે. વ્હાઇટ હાઉસ સતત ઈઝરાયેલના સંપર્કમાં છે અને ઈરાનને સંયમ રાખવા માટે દબાણ કરી રહ્યું છે. જોકે, ઈરાન પર લદાયેલા પ્રતિબંધો અને તાજેતરની સૈન્ય કાર્યવાહીઓએ આગમાં ઘી હોમવાનું કામ કર્યું છે. અમેરિકી વહીવટીતંત્ર અત્યારે આ સંઘર્ષને વધુ ફેલાતો અટકાવવા અને પોતાના સાથી દેશોના હિતોનું રક્ષણ કરવા માટે રણનીતિ બનાવી રહ્યું છે.
યુદ્ધવિરામ માટેના પ્રયાસો વચ્ચે પણ હિંસા અને હુમલાઓ અટકવાનું નામ નથી લઈ રહ્યા. સ્થાનિક મીડિયા રિપોર્ટ્સ મુજબ, સરહદી વિસ્તારોમાં મિસાઈલ હુમલા અને હવાઈ હુમલાની ઘટનાઓ વધી છે. જો આગામી ૨૪ થી ૪૮ કલાકમાં કોઈ નક્કર સમાધાન નહીં નીકળે, તો આ સંઘર્ષ ત્રીજા વિશ્વયુદ્ધ જેવી ગંભીર પરિસ્થિતિમાં પરિણમી શકે છે તેવી આશંકા સંરક્ષણ નિષ્ણાતો વ્યક્ત કરી રહ્યા છે.
