મધ્ય-પૂર્વમાં ‘જળ યુદ્ધ’નો ખતરો

ઈરાન આગામી દિવસોમાં મધ્ય-પૂર્વના મુખ્ય પ્લાન્ટ્સ પર હુમલા સાથે મોટા પાયે ‘જળ યુદ્ધ’ છેડી શકે છે: યુએન (UN) અધિકારીની ચેતવણી

ન્યૂ જર્સીથી વરિષ્ઠ પત્રકાર સમીર શુક્લનો અહેવાલ : ઈરાન આગામી થોડા દિવસોમાં સમગ્ર મધ્ય-પૂર્વમાં ખારા પાણીને મીઠું બનાવવાના સંકુલ (ડિસેલિનેશન પ્લાન્ટ્સ) પર હુમલો કરવા માટે તૈયાર હોવાનું જણાય છે. અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેના સતત વધતા સંઘર્ષ અને નાગરિકોના મૃત્યુના આંકડાઓને કારણે આ યુદ્ધ વધુ ભીષણ બની રહ્યું છે, જે અમેરિકા અને ઈઝરાયેલ સાથેના તણાવમાં વધારો કરી રહ્યું છે.

ઈરાની વૈજ્ઞાનિક અને યુએન અધિકારી કાવેહ મદનીએ જણાવ્યું હતું કે, સમગ્ર ક્ષેત્રમાં ડિસેલિનેશન પ્લાન્ટ્સ પર “આગામી થોડા દિવસોમાં” હુમલો થઈ શકે છે, જે વ્યાપક પ્રાદેશિક જળ સંકટની સંભાવના ઊભી કરશે. મધ્ય-પૂર્વના દેશો જેવા કે સાઉદી અરેબિયા, યુએઈ (UAE) અને કુવૈત પોતાના ઉદ્યોગો અને પીવાના પાણી માટે સંપૂર્ણપણે ડિસેલિનેશન પ્લાન્ટ્સ પર નિર્ભર છે.

દરિયાના પાણીમાંથી પીવાલાયક પાણી બનાવવાની પ્રક્રિયા માટે આ વિશાળ પ્લાન્ટ્સ ઊભા કરવામાં આવ્યા છે. સમગ્ર ઈઝરાયેલ અને ઈરાનના ખાડી પડોશી દેશોમાં પાણી પૂરું પાડવા માટે આ પ્લાન્ટ્સ અત્યંત મહત્વપૂર્ણ છે, ખાસ કરીને એવા સૂકા વિસ્તારો જ્યાં કુદરતી મીઠું પાણી દુર્લભ છે.

રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ઈરાનને શનિવારે ચેતવણી આપતા કહ્યું હતું કે, “જો આગામી ૪૮ કલાકની અંદર ‘સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ’ (Strait of Hormuz) ખોલવામાં નહીં આવે, તો અમેરિકા ઈરાનના પાવર ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પર હુમલો કરશે.” આ ધમકીના જવાબમાં ઈરાને વળતો પ્રહાર કરતા કહ્યું છે કે, જો આવું થશે તો અમને ‘જળ યુદ્ધ’ (Water War) શરૂ કરતા વાર નહીં લાગે.

યુએન અધિકારી કાવેહ મદનીએ ઉમેર્યું કે, જો વોટર ટ્રીટમેન્ટ પ્લાન્ટ્સ, પમ્પિંગ સ્ટેશન અને વિતરણ નેટવર્ક ખોરવાઈ જશે, તો પાણીની સમસ્યા વિકરાળ સ્વરૂપ ધારણ કરશે. આ ચેતવણી એવા સમયે આવી છે જ્યારે આ યુદ્ધ સંઘર્ષ તેના ચોથા સપ્તાહમાં પ્રવેશી રહ્યો છે.

બીજી તરફ, ઈરાની સંસદના અધ્યક્ષ મોહમ્મદ-બાગેર ઘાલીબાફે ચેતવણી આપી હતી કે જો ઈરાનના પાવર પ્લાન્ટ્સ પર હુમલો કરવામાં આવશે, તો વળતા પ્રહારમાં “સમગ્ર પ્રદેશની જટિલ માળખાગત સુવિધાઓ, ઊર્જા અને તેલના ભંડારોનો નાશ થશે, જેના કારણે તેલના ભાવ લાંબા સમય સુધી આસમાને પહોંચશે.”