વર્ષ 2025માં લિક્વિડેશનમાં 30% સુધીનો વધારો; ડિસેમ્બરમાં રિટેલ વેચાણમાં ઘટાડો અને ટેક્સ દેવું અર્થતંત્ર માટે ચિંતાનો વિષય

ન્યુઝીલેન્ડમાં આર્થિક પરિવર્તનનો પડકાર: રિકવરીના પ્રારંભે જ બિઝનેસ લિક્વિડેશનમાં મોટો ઉછાળો
ન્યુઝીલેન્ડના અર્થતંત્ર માટે વર્ષ 2026ની શરૂઆત અત્યંત આઘાતજનક રહી છે. રિટેલ ન્યુઝીલેન્ડ (Retail NZ) ના અહેવાલ મુજબ, વર્ષના માત્ર પ્રથમ 10 દિવસમાં જ બે મોટી રાષ્ટ્રીય બ્રાન્ડ્સના કુલ 61 સ્ટોર્સ લિક્વિડેશન અથવા કાયમી બંધ થવાની જાહેરાત કરવામાં આવી છે. આ આંકડો દર્શાવે છે કે મોટા ગજાના વ્યવસાયો પણ અત્યારે કેટલી ગંભીર આર્થિક કટોકટીનો સામનો કરી રહ્યા છે.
મુખ્ય બ્રાન્ડ્સ અને સ્ટોર્સ પર અસર:
- EB Games: ગેમિંગ ક્ષેત્રની આ દિગ્ગજ કંપનીએ આ મહિનાના અંત સુધીમાં તેના અનેક સ્ટોર્સ બંધ કરવાનો નિર્ણય લીધો છે.
- Miniso અને Yoyoso: પ્રખ્યાત લાઈફસ્ટાઈલ બ્રાન્ડ્સ Miniso અને Yoyoso પણ હાલમાં લિક્વિડેશનની પ્રક્રિયામાં છે, જેના કારણે ડઝનબંધ સ્ટોર્સ પર તાળા લાગશે.
- ઐતિહાસિક વ્યવસાયોનો અંત: વેલિંગ્ટનનું 25 વર્ષ જૂનું ‘Leuven Belgian Beer Cafe’ અને વ્હાંગરેઈની 80 વર્ષ જૂની ‘Orrs Pharmacy’ પણ આ આર્થિક મંદીનો ભોગ બની છે.
શા માટે 61 સ્ટોર્સ પર તાળા લાગ્યા? અર્થશાસ્ત્રીય દ્રષ્ટિકોણથી આ પાછળ ત્રણ મુખ્ય કારણો જવાબદાર છે:
- ડિસેમ્બરની નિષ્ફળતા: રિટેલર્સ આખા વર્ષનો નફો મેળવવા માટે ચોથા ક્વાર્ટર (ઓક્ટોબર-ડિસેમ્બર) પર નિર્ભર હોય છે. પરંતુ 2025ના ડિસેમ્બરમાં અપેક્ષા કરતા ઘણું ઓછું વેચાણ થયું, જેના કારણે બિઝનેસ પાસે જાન્યુઆરીના ખર્ચ કાઢવા માટે રોકડ (Cash Reserves) બચી નથી.
- અવાસ્તવિક અપેક્ષાઓ (Disappointment Gap): ઘણી કંપનીઓએ રિકવરીની આશાએ નવો સ્ટોક ખરીદ્યો અને સ્ટાફની ભરતી કરી, પરંતુ બજારમાં ગ્રાહકોનો પ્રતિસાદ ન મળતા તેઓ દેવામાં ડૂબી ગયા.
- ઓનલાઈન હરીફાઈ: Temu અને Shein જેવી વિદેશી કંપનીઓ સામે સ્થાનિક સ્ટોર્સ ટકી શકતા નથી, કારણ કે સ્થાનિક વેપારીઓએ ભાડા, ટેક્સ અને ન્યુઝીલેન્ડના કાયદાકીય નિયમોનું પાલન કરવું પડે છે જે ખર્ચાળ છે.
ન્યુઝીલેન્ડના આર્થિક લેન્ડસ્કેપમાં હાલમાં ‘ડિસપોઈન્ટમેન્ટ ગેપ’ (નિરાશાનો ગાળો) સ્પષ્ટપણે દેખાઈ રહ્યો છે. જાન્યુઆરી મહિનાના પ્રથમ પખવાડિયામાં જ EB Games, Miniso અને Yoyoso જેવી રાષ્ટ્રીય કક્ષાની કંપનીઓએ સ્ટોર્સ બંધ કરવાની કે લિક્વિડેશનની જાહેરાત કરી છે. આ પ્રવાહ માત્ર મોટા શહેરો પૂરતો મર્યાદિત નથી, પરંતુ વ્હાંગરેઈ જેવા પ્રાદેશિક કેન્દ્રોમાં 80 વર્ષ જૂની ફાર્મસીઓ પણ બંધ થઈ રહી છે.
આંકડાકીય સત્ય: વર્ષ 2025 અને 2026નો ટ્રેન્ડ તાજેતરના સત્તાવાર આંકડાઓ મુજબ, ન્યુઝીલેન્ડમાં વ્યવસાયો બંધ થવાનો દર છેલ્લા એક દાયકાની ટોચે પહોંચ્યો છે:
- લિક્વિડેશનમાં વધારો: જાન્યુઆરીથી સપ્ટેમ્બર 2025 દરમિયાન 1,974 કંપનીઓ લિક્વિડેશનમાં ગઈ હતી, જે 2024ની સરખામણીએ નોંધપાત્ર વધારો દર્શાવે છે. વર્ષ 2025ના અંત સુધીમાં આ સંખ્યામાં 20 થી 30% નો વધારો થવાનો અંદાજ છે.
- ડિસેમ્બરનો ફ્લોપ શો: રિટેલ સેક્ટર માટે સૌથી મહત્વનો ગણાતો ડિસેમ્બર મહિનો નિરાશાજનક રહ્યો છે. વર્લ્ડલાઇન (Worldline) ના ડેટા મુજબ, ડિસેમ્બર 2025માં રિટેલ ખર્ચમાં 0.2% નો ઘટાડો થયો હતો, જ્યારે બોક્સિંગ ડે સેલ્સમાં પાછલા વર્ષની સરખામણીએ 12.4% નો મોટો ઘટાડો નોંધાયો છે.
ટેક્સ દેવું અને સરકારી દબાણ અર્થતંત્ર પર સૌથી મોટું દબાણ ઇનલેન્ડ રેવન્યુ (IRD) ના બાકી ટેક્સ દેવાને કારણે છે. જૂન 2025 સુધીમાં આ દેવું વધીને $9.3 બિલિયન પર પહોંચી ગયું છે, જે કોવિડ પૂર્વેના ગાળા કરતા બમણાથી પણ વધુ છે. જાન્યુઆરી 2025માં જ IRD એ 100 થી વધુ કંપનીઓને વાઇન્ડિંગ-અપ (બંધ કરવાની) નોટિસ આપી હતી, જે છેલ્લા પાંચ વર્ષમાં સૌથી વધુ છે.
ક્ષેત્રવાર અસર લિક્વિડેશનની સૌથી વધુ અસર બાંધકામ (Construction), હોસ્પિટાલિટી અને રિટેલ સેક્ટરમાં જોવા મળી રહી છે. બાંધકામ ક્ષેત્રમાં કાચા માલના વધતા ભાવ અને જૂના કરારોને કારણે કંપનીઓ નાણાકીય ભીંસમાં મુકાઈ છે. બીજી તરફ, રિટેલર્સ ઓનલાઈન પ્લેટફોર્મ્સ (જેમ કે Temu અને Shein) ના વધતા વર્ચસ્વ સામે ટકી રહેવા સંઘર્ષ કરી રહ્યા છે, કારણ કે સ્થાનિક વેપારીઓએ ન્યુઝીલેન્ડના કાયદા અને ટેક્સનું પાલન કરવું પડે છે જે વિદેશી કંપનીઓને લાગુ પડતું નથી.
ભવિષ્યનું અનુમાન: રિકવરી કે વધુ પડતી મુશ્કેલી? આર્થિક સર્વેક્ષણો (QSBO) મુજબ, વ્યવસાયિક આત્મવિશ્વાસ માર્ચ 2014 પછીના સર્વોચ્ચ સ્તરે છે, પરંતુ વાસ્તવિક વેપાર હજુ પણ નબળો છે. નિષ્ણાતો માને છે કે રિકવરીના શરૂઆતના તબક્કે બિઝનેસ બંધ થવાનો દર વધે છે કારણ કે ઘણા વ્યવસાયો તેમની રોકડ અનામત (Cash Reserves) ગુમાવી ચૂક્યા હોય છે. અપેક્ષા રાખવામાં આવે છે કે લિક્વિડેશનનો આ સિલસિલો 2026ના મધ્ય સુધી ચાલુ રહી શકે છે, અને વર્ષના અંત સુધીમાં વ્યાજદરોમાં ઘટાડાની અસર દેખાતા પરિસ્થિતિમાં સ્થિરતા આવશે.
| વ્યવસાયનું નામ | સ્થિતિ / વર્ષ | નોંધ |
| EB Games | જાન્યુઆરી 2026 | આખા ન્યુઝીલેન્ડના તમામ 38 સ્ટોર્સ બંધ થશે. |
| Yoyoso & Miniso | જાન્યુઆરી 2026 | લિક્વિડેશન જાહેર, લાખો ડોલરનું દેવું. |
| The Body Shop | 2025 | તમામ ન્યુઝીલેન્ડ સ્ટોર્સ બંધ, 70 નોકરીઓ ગઈ. |
| Smiths City | 2025 | 9 સ્ટોર્સ પર અસર, વોલન્ટરી એડમિનિસ્ટ્રેશન. |
| Smith & Caughey’s | 2025 | 150 વર્ષ જૂનો ક્વીન સ્ટ્રીટ લેન્ડમાર્ક બંધ થયો. |
| Kathmandu (KMD) | 2025-26 | ખર્ચ ઘટાડવા માટે 21 સ્ટોર્સ બંધ કરવાની યોજના. |
| Kitchen Things | 2025 | રિસીવરશીપમાં ગઈ (હેમિલ્ટન સ્ટોર સિવાય). |
| GrabOne | 2025 | ઓક્ટોબરમાં લિક્વિડેશન જાહેર. |
| Leuven Belgian Cafe | જાન્યુઆરી 2026 | વેલિંગ્ટનમાં 25 વર્ષ જૂનો વ્યવસાય બંધ. |
| Orrs Pharmacy | 2025-26 | વ્હાંગરેઈમાં 80 વર્ષ જૂની ફાર્મસી બંધ થઈ. |