ડરહામ પોલીસે બે વર્ષ સુધી ચાલેલા વ્યવસ્થિત કૌભાંડનો પર્દાફાશ કર્યો; 2.50 લાખ ડોલરના ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને રોકડ જપ્ત
કેનેડાના એજેક્સ (Ajax) માં આવેલા એમેઝોન ફુલફિલમેન્ટ સેન્ટરમાં મોટી ચોરી અને છેતરપિંડીના મામલે હાથ ધરાયેલી તપાસ બાદ ત્રણ પુરુષો અને બે મહિલાઓ સામે ફોજદારી ગુના નોંધવામાં આવ્યા છે. ડરહામ પ્રાદેશિક પોલીસના ફાયનાન્શિયલ ક્રાઈમ્સ યુનિટે (FCU) આ તપાસ નવેમ્બર 2025માં શરૂ કરી હતી.
બે વર્ષમાં 20 લાખ ડોલરના સામાનની ચોરી
એમેઝોન લોસ પ્રિવેન્શન ટીમે 789 સેલમ રોડ સ્થિત સેન્ટરમાં આંતરિક ચોરીની શંકા વ્યક્ત કર્યા બાદ પોલીસ એક્શનમાં આવી હતી. તપાસકર્તાઓનો આરોપ છે કે એમેઝોનના બે કર્મચારીઓએ મળીને છેલ્લા બે વર્ષના ગાળામાં આશરે 20 લાખ ડોલર (આશરે 16.5 કરોડ રૂપિયા) ની કિંમતના સામાનની ચોરી કરી હતી.
સોમવાર, 15 ડિસેમ્બર 2025 ના રોજ પોલીસે એમેઝોનની સુરક્ષા ટીમ સાથે મળીને હાથ ધરેલા સંયુક્ત ઓપરેશનમાં બે કર્મચારીઓની અટકાયત કરી હતી. ત્યારબાદ સ્કારબરો (Scarborough) સ્થિત એક રહેણાંક મકાનમાં સર્ચ વોરંટનો અમલ કરવામાં આવ્યો હતો, જ્યાંથી અન્ય ત્રણ શંકાસ્પદોની ધરપકડ કરવામાં આવી હતી.
જપ્ત કરાયેલ મુદ્દામાલ અને આરોપીઓની વિગત
સર્ચ ઓપરેશન દરમિયાન પોલીસે આશરે 2,50,000 ડોલરની કિંમતના ઉચ્ચ કક્ષાના (high-end) ઇલેક્ટ્રોનિક્સ સાધનો અને 50,000 કેનેડિયન ડોલર રોકડા જપ્ત કર્યા છે. આ મામલે નીચે મુજબના વ્યક્તિઓ સામે ગુના નોંધાયા છે:
- મેહુલ બલદેવભાઈ પટેલ (36, ન્યૂમાર્કેટ): 5,000 ડોલરથી વધુની છેતરપિંડી અને ચોરીનો આરોપ.
- આશિષકુમાર સવાણી (31, સ્કારબરો): ચોરી, છેતરપિંડી અને ગુનાહિત રીતે મેળવેલી મિલકતના ટ્રાફિકિંગનો આરોપ.
- બંસરી સવાણી (28, સ્કારબરો): ગુનાહિત મિલકત રાખવી અને ગુના દ્વારા મેળવેલી આવક રાખવાનો આરોપ.
- યશ ધમેલીયા (29, સ્કારબરો): ટ્રાફિકિંગના હેતુથી ગુનાહિત મિલકત કબજે રાખવાનો આરોપ.
- જાનવીબેન ધમેલીયા (28, સ્કારબરો): ટ્રાફિકિંગના હેતુથી ગુનાહિત મિલકત કબજે રાખવાનો આરોપ.
પોલીસના જણાવ્યા અનુસાર, પાંચેય આરોપીઓને અમુક શરતો (Undertaking) પર મુક્ત કરવામાં આવ્યા છે અને આગળની કાનૂની કાર્યવાહી હાથ ધરવામાં આવશે.
પોલીસ અને એમેઝોનની લોસ પ્રિવેન્શન ટીમની તપાસમાં આ કૌભાંડ કેવી રીતે આચરવામાં આવતું હતું તેની કેટલીક મહત્વની વિગતો બહાર આવી છે. જોકે પોલીસ તમામ ટેકનિકલ પાસાઓ તપાસી રહી છે, પરંતુ અત્યાર સુધી મળેલી માહિતી મુજબ આ કૌભાંડ નીચે મુજબ ચાલતું હતું:
૧. આંતરિક કર્મચારીઓનો ઉપયોગ (Inside Job)
આ કૌભાંડના મુખ્ય સૂત્રધારો એમેઝોન ફુલફિલમેન્ટ સેન્ટરના પોતાના જ બે કર્મચારીઓ હતા. આ કર્મચારીઓ પાસે વેરહાઉસની અંદર સામાનના સ્ટોક (Inventory) અને શિપિંગ સિસ્ટમની સીધી એક્સેસ હતી. તેઓ જાણતા હતા કે કયા સમયે અને કઈ રીતે સુરક્ષા વ્યવસ્થામાં છીંડાં શોધી શકાય છે.
૨. મોંઘી વસ્તુઓને નિશાન બનાવવી
તેઓ મુખ્યત્વે ‘હાઈ-એન્ડ ઇલેક્ટ્રોનિક્સ’ (જેમ કે મોંઘા સ્માર્ટફોન, લેપટોપ, ટેબ્લેટ અને અન્ય ગેજેટ્સ) ચોરતા હતા. આ વસ્તુઓ કદમાં નાની અને કિંમતમાં ઘણી વધારે હોય છે, જેથી તેને છુપાવીને બહાર લઈ જવી અથવા સિસ્ટમમાંથી ગાયબ કરવી સરળ રહેતી હતી.
૩. વ્યવસ્થિત ચોરી (Systematic Theft)
આ કોઈ એક દિવસની ચોરી નહોતી, પરંતુ બે વર્ષ સુધી ચાલેલું એક વ્યવસ્થિત ઓપરેશન હતું. તપાસકર્તાઓનું માનવું છે કે:
- કર્મચારીઓ વેરહાઉસમાંથી સામાન બહાર મોકલવાની પ્રક્રિયામાં છેડછાડ કરતા હશે.
- કદાચ તેઓ સામાનને પેકિંગ દરમિયાન ગાયબ કરી દેતા અથવા ‘ખોટા સરનામે’ શિપિંગ બતાવીને પોતાના સાથીદારો સુધી પહોંચાડતા હતા.
- એમેઝોનની સિસ્ટમમાં સામાન ‘ખોવાઈ ગયો’ અથવા ‘ડેમેજ થયો’ હોવાનું બતાવીને તેને રેકોર્ડમાંથી હટાવી દેતા હોવાની પણ શક્યતા છે.
૪. બહારનું નેટવર્ક અને ‘ટ્રાફિકિંગ’
ચોરી કર્યા પછી, આ સામાનને સુરક્ષિત રીતે બહાર વેચવા માટે એક આખું નેટવર્ક તૈયાર કરવામાં આવ્યું હતું. જે ત્રણ અન્ય વ્યક્તિઓ (બંસરી સવાણી, યશ અને જાનવી ધમેલીયા) પકડાયા છે, તેમના પર ‘ટ્રાફિકિંગ’ (ગેરકાયદે વેપાર) નો આરોપ છે.
- સંગ્રહ: ચોરેલો સામાન સ્કારબરોમાં આવેલા એક રહેણાંક મકાનમાં રાખવામાં આવતો હતો (જ્યાંથી ૨.૫૦ લાખ ડોલરનો સામાન મળ્યો).
- વેચાણ: આ સામાનને બજારમાં વેચીને તેને રોકડમાં ફેરવવામાં આવતો હતો. પોલીસને દરોડા દરમિયાન ૫૦,૦૦૦ ડોલરની રોકડ મળી તે આ વેચાણની કમાણી હોવાનું મનાય છે.
૫. કૌભાંડ પકડાયું કેવી રીતે?
એમેઝોનની પોતાની ‘લોસ પ્રિવેન્શન ટીમ’ (જે ચોરી રોકવા માટે કામ કરે છે) ને જ્યારે આંકડાઓમાં મોટી ગરબડ જણાઈ અને ઇન્વેન્ટરીમાં ૨૦ લાખ ડોલરની ઘટ જોવા મળી, ત્યારે તેમણે આંતરિક તપાસ શરૂ કરી. શંકા પાકી થતા તેમણે નવેમ્બર ૨૦૨૫ માં પોલીસને જાણ કરી, જેનાથી આ આખા નેટવર્કનો પર્દાફાશ થયો.
ટૂંકમાં, આ કૌભાંડ એમેઝોનની આંતરિક સિસ્ટમમાં રહેલા વિશ્વાસનો ભંગ કરીને, મોંઘા સામાનને વ્યવસ્થિત રીતે ચોરી કરી બહાર વેચવાનું એક મોટું નેટવર્ક હતું.
