જો હમાસ ટ્રમ્પનો PEACE PLAN નકારશે તો ઇઝરાયેલ ગાઝાનો સંપૂર્ણ સફાયો કરી નાંખશે : બેન્જામિન નેતન્યાહુ
- PEACE DEAL મુદ્દે નેતન્યાહુની શરતો
- જો ઇઝરાયેલના તમામ બંધકોને હમાસ મુક્ત કરે તો ઇઝરાયેલ યુદ્ધનો અંત લાવવા તૈયાર
- વ્હાઇટ હાઉસમાં નેતન્યાહુની મુલાકાત: ગાઝા યુદ્ધને અંત લાવવા માટે ટ્રમ્પનું 21-બિંદુ શાંતિ યોજના.
New Jerseyથી વરિષ્ઠ પત્રકાર સમીર શુક્લનો વિશેષ અહેવાલ
અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે વ્હાઇટ હાઉસમાં ઇઝરાયલના વડાપ્રધાન બેન્જામિન નેતન્યાહુ સાથે મુલાકાત કરી. આ મુલાકાત ગાઝા યુદ્ધનો તાત્કાલિક અંત લાવવા અને લાંબા ગાળાની શાંતિ માટે તૈયાર કરવામાં આવેલી યુએસની ૨૧-બિંદુ યોજના પર કેન્દ્રિત હતી. ટ્રમ્પે નેતન્યાહુ પર આ યોજના સ્વીકારવા માટે દબાણ કર્યું, જેમાં હમાસને હટાવીને ગાઝાનું પુનર્નિર્માણ અને પેલેસ્ટાઇનિયન સ્વ-નિર્ણયનો માર્ગ શામેલ છે.
નેતન્યાહુએ કેટલીક શરતો સાથે આ યોજનાને સમર્થન આપ્યું છે. જોકે, હમાસે હજુ સુધી આ શાંતિ કરાર (Peace deal) પર કોઈ નિર્ણય જાહેર કર્યો નથી. આ યોજના યુએસ, અરબ દેશો અને આંતરરાષ્ટ્રીય મધ્યસ્થીઓ (જેમ કે કતાર અને ઇજિપ્ત) વચ્ચે ચર્ચા કર્યા પછી તૈયાર કરવામાં આવી છે.
અત્યાર સુધી યુદ્ધમાં ૬૬,૦૦૦થી વધુ પેલેસ્ટાઇનિયન અને ૧,૨૦૦થી વધુ ઇઝરાયલીઓના મોત થયા છે, જેને કારણે આ યોજના માટે વૈશ્વિક દબાણ વધ્યું છે.
યોજનાના મુખ્ય મુદ્દાઓ અને શરતો
ટ્રમ્પ અને નેતન્યાહુ વચ્ચેની આ મુલાકાત યુએન જનરલ એસેમ્બલી પછી થઈ, જ્યાં ટ્રમ્પે અરબ નેતાઓને આ ૨૧-બિંદુ યોજના રજૂ કરી હતી.
૧. બંધકો (Hostage) અને કેદીઓની અદલાબદલી (Prisoner Exchange):
ઇઝરાયલે આ યોજના સ્વીકાર્યા પછી ૭૨ કલાકમાં તમામ ૪૮ બંધકો (જીવિત અને મૃત, જેમાં લગભગ ૨૦ જીવિત છે) મુક્ત કરવાના રહેશે. તેના વિનિમયમાં, ઇઝરાયલ ૨૫૦ આજીવન કેદની સજા પામેલા પેલેસ્ટાઇનિયન અને ૧,૭૦૦ અન્ય કેદીઓને મુક્ત કરશે. મૃત બંધકોના બદલામાં ૧૫ પેલેસ્ટાઇનિયનના મૃતદેહને સોંપવાનો પણ મુદ્દો છે.
૨. હમાસનું વિઘટન અને નિઃશસ્ત્રીકરણ:
હમાસે તમામ હથિયારો ત્યાગવા પડશે અને તેમની ટનલ તેમજ સૈન્ય માળખાનો નાશ કરવો પડશે. શાંતિનું વચન આપનાર હમાસના સભ્યોને માફી અને ગાઝા છોડવા માટે સુરક્ષિત માર્ગ મળશે. ગાઝાના શાસનમાં હમાસની કોઈ ભૂમિકા નહીં રહે. જો હમાસ નકારે, તો ઇઝરાયલને “કામ પૂરું કરવાનો” અધિકાર મળશે.
૩. ઇઝરાયલી સેનાની વાપસી અને સુરક્ષા:
ઇઝરાયલી સૈન્યની તબક્કાવાર વાપસી થશે, પરંતુ ગાઝાની સરહદો પર સુરક્ષા જાળવવામાં આવશે. ઇઝરાયલ ગાઝા પર કબજો કરશે નહીં.
૪. આંતરરાષ્ટ્રીય શાંતિ સેના (ISF):
આંતરરાષ્ટ્રીય સ્ટેબિલાઇઝેશન ફોર્સ (ISF) ગાઝામાં શાંતિ જાળવશે, જેમાં જોર્ડન અને ઇજિપ્તની મદદથી પેલેસ્ટાઇનિયન પોલીસ તૈયાર કરવામાં આવશે.
૫. પુનર્વસન અને નિર્માણ:
તાત્કાલિક માનવીય સહાય (ખોરાક, પાણી, વીજળી, હોસ્પિટલ) શરૂ થશે. ટ્રમ્પ અને ટોની બ્લેર જેવા નેતાઓનું નેતૃત્વ ધરાવતું “બોર્ડ ઓફ પીસ” ગાઝાનું નિર્માણ કરશે. વિશેષ આર્થિક વિસ્તાર બનાવીને રોજગાર અને રોકાણ આકર્ષીશે. કોઈને ગાઝા છોડવા માટે મજબૂર કરવામાં આવશે નહીં, પરંતુ વળતર મળશે.
૬. ગાઝાનું વહીવટી શાસન:
એક અસ્થાયી “ગાઝા ઇન્ટરનેશનલ ટ્રાન્ઝિશનલ ઓથોરિટી” (GITA) બનશે, જેમાં પેલેસ્ટાઇનિયન અને આંતરરાષ્ટ્રીય નિષ્ણાતો હશે. ત્યારબાદ સુધારા પછી તેને પેલેસ્ટાઇનિયન ઓથોરિટી (PA) ને સોંપવામાં આવશે. જોકે, નેતન્યાહુ PAને બાકાત રાખવા માંગે છે.
નિર્ણય અને પડકારો
ટ્રમ્પે કહ્યું, “આ એક ઐતિહાસિક દિવસ છે, જે મધ્ય પૂર્વમાં શાશ્વત શાંતિ તરફ દોરી જશે.” નેતન્યાહુએ કહ્યું કે આ યોજના તેમની સરકારની પાંચ મુખ્ય શરતો, જેમ કે હમાસના વિઘટન, સાથે સુસંગત છે.
આ ૨૧-બિંદુ યોજના ગાઝાને “આતંકમુક્ત વિસ્તાર” બનાવવા, તેનું પુનર્નિર્માણ કરવા અને પેલેસ્ટાઇનિયન સ્ટેટહુડ તરફ માર્ગ ખોલવા પર કેન્દ્રિત છે. અરબ દેશો તેને સમર્થન આપે છે, પરંતુ તેમને હમાસના વિશ્વાસ અને ઇઝરાયલની પાલન અંગે ચિંતા છે.
આ યોજના હજુ અંતિમ નથી; તે હમાસના જવાબ અને આંતરરાષ્ટ્રીય સમર્થન પર નિર્ભર છે. ટ્રમ્પે કહ્યું, “આ ડીલ ખૂબ જ નજીક છે,” પરંતુ હવે આધાર હમાસ પર છે કે તે આ શાંતિ પ્રક્રિયાની ડીલ સ્વીકારે છે કે નહીં. જો નિષ્ફળ જાય, તો વધુ યુદ્ધની શક્યતા છે.
