ભારત-ન્યૂઝીલેન્ડ વચ્ચે ઐતિહાસિક ‘વ્યૂહાત્મક ભાગીદારી’; વર્ષ 2030 સુધીમાં દ્વિપક્ષીય વેપાર બમણો કરવાનો લક્ષ્યાંક

ગવર્મેન્ટ હાઉસ ખાતે પીએમ મોદી અને લક્સન વચ્ચે ‘રોડમેપ ટુ 2030’ પર સહમતિ; મુક્ત વ્યાપાર કરાર (FTA) હેઠળ પ્રથમ દિવસથી જ 57% નિકાસ ટેરિફ-મુક્ત થશે

જીજ્ઞા રાજગોર જોષી, નમસ્કાર ગુજરાત ન્યૂઝ. ઓકલેન્ડ
ન્યૂઝીલેન્ડના ઓકલેન્ડમાં એક ઐતિહાસિક વળાંક પર, વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને ન્યૂઝીલેન્ડના વડાપ્રધાન ક્રિસ્ટોફર લક્સને શનિવારે (11 July, 2026) યોજાયેલી દ્વિપક્ષીય બેઠક દરમિયાન બંને દેશોના સંબંધોને ઉચ્ચ સ્તરીય ‘વ્યૂહાત્મક ભાગીદારી’ (Strategic Partnership) માં બદલવાની સત્તાવાર જાહેરાત કરી છે. છેલ્લા 40 વર્ષમાં કોઈ ભારતીય પીએમની આ પ્રથમ સત્તાવાર મુલાકાત છે, જેને વડાપ્રધાન લક્સને એક “ઐતિહાસિક ઘટના” ગણાવી છે.

પીએમ લક્સનની ઓફિસ દ્વારા બહાર પાડવામાં આવેલા નિવેદન અનુસાર, આ વ્યૂહાત્મક ભાગીદારી હેઠળ ‘રોડમેપ ટુ 2030’ (Roadmap to 2030) ને મંજૂરી આપવામાં આવી છે, જેનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય વર્ષ 2030 સુધીમાં બંને દેશો વચ્ચેના દ્વિપક્ષીય વેપારને બમણો કરવાનો છે.

મુક્ત વ્યાપાર કરાર (FTA) અને આર્થિક રોડમેપના મુખ્ય અંશો

એપ્રિલ (April) મહિનામાં હસ્તાક્ષર કરાયેલા ભારત-ન્યૂઝીલેન્ડ મુક્ત વ્યાપાર કરાર (FTA) ને આ રોડમેપનું મુખ્ય કેન્દ્રબિંદુ રાખવામાં આવ્યું છે. આ કરારથી થનારા ફાયદા નીચે મુજબ છે:

• ટેરિફમાં મોટી રાહત: આ કરાર સંપૂર્ણ રીતે લાગુ થયા બાદ, ન્યૂઝીલેન્ડથી ભારત થતી 95% નિકાસ પરના ટેરિફ (જકાત) નાબૂદ અથવા સરખા થઈ જશે.
• પ્રથમ દિવસથી ફાયદો: કરાર અમલમાં આવવાના પ્રથમ દિવસથી જ ન્યૂઝીલેન્ડની 57% નિકાસ સંપૂર્ણપણે ટેરિફ-મુક્ત (Tariff-free) થઈ જશે.
• 1.4 બિલિયન લોકોનું બજાર: આ કરાર ન્યૂઝીલેન્ડની કંપનીઓ માટે ભારતના 1.4 બિલિયન (140 કરોડ) વસ્તી ધરાવતા વિશાળ બજારમાં માલસામાન, સેવાઓ, રોકાણ, શિક્ષણ અને પ્રવાસન ક્ષેત્રે નવી તકો ખોલશે. તે ન્યૂઝીલેન્ડ સરકારના વર્ષ 2034 સુધીમાં પોતાની કુલ નિકાસનું મૂલ્ય બમણું કરવાના લક્ષ્યને પણ ટેકો આપશે.

સંરક્ષણ અને દરિયાઈ સુરક્ષા પર વિશેષ ભાર

‘રોડમેપ ટુ 2030’ માં ઇન્ડો-પેસિફિક ક્ષેત્રની સ્થિરતા અને દરિયાઈ સુરક્ષા પર વિશેષ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં આવ્યું છે. આ અંતર્ગત ન્યૂઝીલેન્ડ અને ભારતના સંરક્ષણ દળો વચ્ચે એક ‘મેરીટાઇમ કોઓપરેશન એરેન્જમેન્ટ’ (Maritime Cooperation Arrangement) પર સહમતિ સધાઈ છે. પીએમ લક્સને જણાવ્યું કે, “ન્યૂઝીલેન્ડની સમૃદ્ધિ અને સુરક્ષા એક સ્થિર અને સુરક્ષિત ઇન્ડો-પેસિફિક પ્રદેશ પર નિર્ભર છે, તેથી અમે દરિયામાં વ્યવહારિક સહયોગ વધારી રહ્યા છીએ.”

અન્ય ક્ષેત્રોમાં થયેલા નવા કરારો

વેપાર અને સંરક્ષણ ઉપરાંત, બંને દેશોના નેતાઓએ નીચે મુજબના ક્ષેત્રોમાં નવી વ્યવસ્થાઓ અને ભાગીદારીને આવકારી હતી:

• રમતગમત અને પ્રવાસન ક્ષેત્રે નવો સહયોગ.
• કૃષિ ક્ષેત્ર અંતર્ગત ફાર્મ સ્ટોક બ્રીડિંગ (પશુ સંવર્ધન) અને ડેરી ઉદ્યોગ (Dairying) માં તકનીકી આદાનપ્રદાન.

આ અગાઉ શનિવારે સવારે ગવર્મેન્ટ હાઉસના લૉન પર પીએમ મોદીનું ન્યૂઝીલેન્ડ ડિફેન્સ ફોર્સના જવાનો અને સ્થાનિક માઓરી આદિવાસી સમુદાય (iwi) દ્વારા પરંપરાગત ‘પોવ્હિરી’ અને ‘ગાર્ડ ઓફ ઓનર’ સાથે ભવ્ય સ્વાગત કરવામાં આવ્યું હતું. વડાપ્રધાન મોદી આખો દિવસ ઓકલેન્ડમાં વિવિધ બિઝનેસ સેક્ટર્સના કાર્યક્રમોમાં ભાગ લેશે અને સાંજે સ્પાર્ક એરેના ખાતે 13,000 થી વધુ ભારતીયોને સંબોધિત કર્યા બાદ આજે મોડી રાત્રે સ્વદેશ પરત ફરશે.