નિર્ણય ટ્રમ્પના બીજા કાર્યકાળની સૌથી મોટી કાનૂની હાર, અમેરિકાની સર્વોચ્ચ અદાલતે 6-3 ના બહુમતથી ચુકાદો આપ્યો
ન્યૂ જર્સીથી વરિષ્ઠ પત્રકાર સમીર શુક્લનો વિશેષ અહેવાલ
અમેરિકાની સુપ્રીમ કોર્ટે રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના આર્થિક એજન્ડાને મોટો ઝટકો આપતા તેમણે લાગુ કરેલા મોટાભાગના વૈશ્વિક ટેરિફને રદ કરી દીધા છે. આ નિર્ણય ટ્રમ્પના બીજા કાર્યકાળની સૌથી મોટી કાનૂની હાર માનવામાં આવે છે.
ઈમરજન્સી કાયદા હેઠળ લાદવામાં આવેલા ટેરિફ ગેરબંધારણીય જાહેર
અમેરિકાની સર્વોચ્ચ અદાલતે 6-3ની બહુમતીથી ચુકાદો આપ્યો છે કે રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પે 1977ના ઇન્ટરનેશનલ ઇમરજન્સી ઇકોનોમિક પાવર્સ એક્ટ (IEEPA)નો ઉપયોગ કરીને જે ટેરિફ લગાવ્યા હતા, તે તેમની સત્તાની મર્યાદા બહાર છે. કોર્ટે સ્પષ્ટ કર્યું કે બંધારણ મુજબ ટેક્સ કે ટેરિફ લાદવાની સત્તા માત્ર કોંગ્રેસ (સંસદ) પાસે છે, રાષ્ટ્રપતિ પાસે નહીં.
ટ્રમ્પ સરકારના “રેસિપ્રોકલ ટેરિફ” (પરસ્પર ટેરિફ) ને કારણે ભારતના અબજો ડોલરના નિકાસ પર જે જોખમ હતું, તે હવે નોંધપાત્ર રીતે ઘટી ગયું છે.
ભારત પર આ ચુકાદાની શું અસર થશે?
આ ચુકાદાથી ભારતીય અર્થતંત્ર અને નિકાસકારોને મોટી રાહત મળશે:
- નિકાસકારોને રાહત: ટ્રમ્પ સરકારે ભારત પર જે વધારાના ટેરિફ લગાવવાની જાહેરાત કરી હતી, તેનાથી ભારતના આશરે $50 અબજ (રૂ. 4.1 લાખ કરોડ) થી વધુના નિકાસ પર જોખમ હતું. સુપ્રીમ કોર્ટે ‘ઇમરજન્સી કાયદા’ હેઠળના આ ટેરિફ રદ કરતા હવે ભારતીય વસ્તુઓ અમેરિકામાં મોંઘી નહીં થાય.
- મુખ્ય સેક્ટર્સને સીધો ફાયદો:
- ટેક્સટાઇલ અને ગારમેન્ટ્સ: ભારતની કાપડ ઉદ્યોગની નિકાસ હવે અમેરિકી બજારમાં સ્પર્ધાત્મક રહેશે.
- જેમ્સ અને જ્વેલરી: હીરા અને ઘરેણાં પર લાગનારા વધારાના કર હવે હટાવવા પડશે.
- ફાર્માસ્યુટિકલ્સ: અમેરિકા ભારતીય દવાઓનું સૌથી મોટું બજાર છે; હવે ત્યાં દવાઓના ભાવ વધશે નહીં.
- સીફૂડ અને કૃષિ ઉત્પાદનો: ઝીંગા અને ચોખા જેવી વસ્તુઓની નિકાસ કરતા વેપારીઓને મોટી રાહત મળશે.
રશિયા સાથેના તેલ વેપારના ‘દંડ’ માંથી મુક્તિ
ટ્રમ્પ સરકારે રશિયા પાસેથી તેલ ખરીદવા બદલ ભારત પર વધારાના 25% ટેરિફ લાદવાની ચેતવણી આપી હતી. સુપ્રીમ કોર્ટના આ નિર્ણય બાદ રાષ્ટ્રપતિ માટે આવા ‘દંડ સ્વરૂપ’ ના ટેરિફ એકતરફી રીતે લાદવા હવે કાયદાકીય રીતે મુશ્કેલ બનશે.
ભારત માટે હજુ પણ પડકારો બાકી
નિર્ણય સકારાત્મક હોવા છતાં, બધું જ ‘ક્લિયર’ નથી:
- જૂના ટેરિફ યથાવત: સેક્શન 232 અને 301 હેઠળ સ્ટીલ અને એલ્યુમિનિયમ પરના ટેરિફ (જે રાષ્ટ્રીય સુરક્ષાના આધારે લગાવાયા છે) હજુ પણ ચાલુ રહી શકે છે. ભારતની આશરે $8 અબજની નિકાસ હજુ પણ આ જૂના કાયદાઓ હેઠળ પ્રભાવિત છે.
- નવા માર્ગોની શોધ: ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્ર હવે કોંગ્રેસ દ્વારા અથવા અન્ય કાયદાકીય માર્ગો અપનાવીને નવા ટેરિફ લાવવાનો પ્રયાસ કરી શકે છે.
નિષ્કર્ષ
ભારતીય અર્થતંત્ર પર આની મનોવૈજ્ઞાનિક અસર જોવા મળશે. શેરબજારમાં ખાસ કરીને IT અને ફાર્મા સેક્ટરના શેરોમાં તેજી આવી શકે છે. ભારત અને અમેરિકા વચ્ચેના વ્યૂહાત્મક સંબંધોમાં જે ‘ટ્રેડ વોર’ (વ્યાપાર યુદ્ધ) નો ડર હતો, તે હવે ઘણો ઓછો થયો છે.
