1930માં કેનેડાના હેમિલ્ટન, ઑન્ટારિયોમાં આ ગેમ્સની શરૂઆત થઈ હતી. તે સમયે માત્ર 11 દેશોના 400 ખેલાડીઓએ ભાગ લીધો હતો, અને હવે 2030માં ભારતના અમદાવાદ શહેરમાં આ પ્રતિષ્ઠિત ગણાતી કોમનવેલ્થ ગેમ્સનું ભવ્ય આયોજન થવા જઈ રહ્યું છે

The Host Collaboration Agreement is signed as Ahmedabad is officially announced as the host city during the 2030 Commonwealth Games Host Announcement at the Hilton Glasgow. Picture date: Wednesday November 26, 2025. (Photo by Jane Barlow/PA Images via Getty Images)

જ્યાં ‘રાત’ શબ્દ આવે છે, ત્યાં આ રાજ્ય દુનિયાના નકશામાં સિતારાની જેમ ઝળહળી ઊઠે છે. આ છે આપણું ગુજરાત, જ્યાં વિકાસનો સૂરજ ક્યારેય આથમ્યો નથી.
દેશના વિકાસની વાત હોય કે ભારતવાસીઓના હિતની, ગુજરાતે હંમેશા દેશને એક નવો રાહ ચીંધ્યો છે. માત્ર દેશના અન્ય રાજ્યોમાં જ નહીં, પરંતુ વિશ્વના દેશોમાં પણ ગુજરાતીઓનો દબદબો સ્પષ્ટપણે જોવા મળે છે. મહાત્માથી મોદી સુધીના યુગમાં અનેક લડવૈયાઓ, નેતાઓ, ઉદ્યોગપતિઓ, વૈજ્ઞાનિકો, કલાકારો અને ખેલાડીઓએ પોતાનો પરચમ લહેરાવ્યો છે. આ મહાન સપૂતો ભારત દેશનું ગૌરવ છે.

ખેલો ઇન્ડિયા: સુવર્ણ યાત્રાનું મહત્ત્વનું સોપાન

આવો, વધાવી લઇએ આ નવા સુવર્ણ સોપાનને. ભારત એવો દેશ છે જ્યાં ‘અતિથિ દેવો ભવ’ની સંસ્કૃતિ છે. 2030ના વર્ષમાં જ્યારે 72 દેશોના ખેલાડીઓ અને પ્રતિનિધિઓ ગુજરાતના ગૌરવ સમાન અમદાવાદ શહેરને આંગણે પધારશે, ત્યારે તેમની મહેમાનગતિથી આપણે દરેક અવસરને મહેકાવી દઈશું અને ગુજરાતની ઉત્કૃષ્ટ ઝલક તેમને બતાવીશું.

આ એક અત્યંત સુવર્ણ અને ઐતિહાસિક અવસર
કારણ કે કોમનવેલ્થ ગેમ્સની શરૂઆત વર્ષ 1930માં થઈ હતી અને 2030ના વર્ષમાં તેને 100 વર્ષ પૂરા થવા જઈ રહ્યા છે. આમ, કોમનવેલ્થ ગેમ્સની શતાબ્દી (સુવર્ણ જયંતી) અમદાવાદના આંગણે યોજાવા જઈ રહી છે! 1930માં કેનેડાના હેમિલ્ટન, ઑન્ટારિયોમાં આ ગેમ્સની શરૂઆત થઈ હતી. તે સમયે માત્ર 11 દેશોના 400 ખેલાડીઓએ ભાગ લીધો હતો, અને હવે 2030માં ભારતના અમદાવાદ શહેરમાં આ પ્રતિષ્ઠિત ગણાતી કોમનવેલ્થ ગેમ્સનું ભવ્ય આયોજન થવા જઈ રહ્યું છે.
આ આયોજન અમદાવાદને વૈશ્વિક સ્તરે નવી ઓળખ અપાવશે અને ગુજરાતની ખેલ પ્રતિભાને વિશ્વ સમક્ષ પ્રસ્તુત કરવાનો બહેતરીન મંચ પૂરો પાડશે.

ફાયદા અને નુકસાન: એક તુલનાત્મક દૃષ્ટિકોણ

કોમનવેલ્થ ગેમ્સ-2030નું આયોજન અમદાવાદ માટે એક બેધારી તલવાર સમાન છે. એક તરફ, તે શહેરને વૈશ્વિક ઓળખ અને વિકાસની અભૂતપૂર્વ તકો આપશે, તો બીજી તરફ, તેમાં આર્થિક જોખમો અને પડકારો પણ રહેલા છે.

મુખ્ય ફાયદાઓ

કોમનવેલ્થ ગેમ્સનું સફળ આયોજન અમદાવાદ અને ગુજરાત માટે એક મજબૂત અને લાંબા ગાળાનો વારસો છોડશે:

ક્ષેત્રફાયદાનું સ્વરૂપ (અમદાવાદ માટે)વિગત
માળખાગત સુવિધાઓ (Infrastructure)શહેરી પરિવર્તન (Urban Transformation)એરપોર્ટ, મેટ્રો નેટવર્ક, BRTS અને રસ્તાઓની ક્ષમતામાં ઝડપી વિસ્તરણ થશે.
રમતગમત (Sports Ecosystem)વર્લ્ડ-ક્લાસ સ્પોર્ટ્સ હબSVP સ્પોર્ટ્સ એન્કલેવ જેવા અત્યાધુનિક સ્પોર્ટ્સ સ્થળોનું નિર્માણ થશે, જે ભવિષ્યની પેઢીઓ માટે એક અમૂલ્ય વારસો બનશે.
ગ્લોબલ ઇમેજ (Global Image)ઓલિમ્પિક્સ માટે ‘ડ્રેસ રિહર્સલ’2030ની સફળતા ભારતની 2036 ઓલિમ્પિક્સ જેવી મોટી ઇવેન્ટ્સની યજમાની કરવાની ક્ષમતા સાબિત કરશે.

સંભવિત નુકસાન અને જોખમો

આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે આવા મેગા ઇવેન્ટ્સના આયોજનમાં નીચેના જોખમો હંમેશા સંકળાયેલા હોય છે:

અંડરયુટિલાઇઝેશન ઑફ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર (Underutilization): જો ઇવેન્ટ પછી સ્પોર્ટ્સ સુવિધાઓનો યોગ્ય રીતે ઉપયોગ ન થાય, તો તેની જાળવણીનો ખર્ચ સતત બોજરૂપ રહે છે.

ખર્ચમાં વધારો (Budget Overruns): ભૂતકાળમાં, આવા કાર્યક્રમોનો પ્રારંભિક અંદાજિત ખર્ચ વાસ્તવિક ખર્ચ કરતાં અનેકગણો વધી ગયો છે (જેમ કે દિલ્હી 2010 ગેમ્સમાં જોવા મળ્યું હતું).