સિટી અને ડિસ્ટ્રિક્ટ મેયરો સંભાળશે પ્રાદેશિક કાઉન્સિલની સત્તા: 11 ‘કમ્બાઇન્ડ ટેરિટરીઝ બોર્ડ’ (CTBs) ની રચના, RMA સુધારા અને ભાવિ યોજનાઓ માટે CTBs ની ભૂમિકા
ન્યૂઝીલેન્ડમાં સ્થાનિક સરકાર (Local Government) ના માળખામાં છેલ્લા ત્રણ દાયકામાં સૌથી મોટા ફેરફારની દરખાસ્ત કરવામાં આવી છે, જેમાં પ્રાદેશિક કાઉન્સિલોનું (Regional Councils) અસ્તિત્વ સમાપ્ત કરવાની દરખાસ્ત છે. હવે સિટી અને ડિસ્ટ્રિક્ટ કાઉન્સિલના મેયરો પ્રાદેશિક કાઉન્સિલોની ફરજો સંભાળશે. આ મેયરો 11 ‘કમ્બાઇન્ડ ટેરિટરીઝ બોર્ડ્સ’ (CTBs) બનાવશે, જે નિયમિતપણે બેઠક કરશે. CTBs પ્રાદેશિક કાઉન્સિલોનું સંચાલન કરવાની સાથે સાથે, તેમના કાઉન્સિલોના લાંબા ગાળાના માળખાને ફરીથી ગોઠવવા માટે “પ્રાદેશિક પુનર્ગઠન યોજના” (Regional Reorganisation Plan) તૈયાર કરવાનું કાર્ય પણ કરશે.
RMA સુધારા અને ભાવિ યોજનાઓ માટે CTBs ની ભૂમિકા
નવા CTBs, સરકારના RMA (Resource Management Act) સુધારાઓ હેઠળ, સંયુક્ત પ્રાદેશિક યોજનાઓમાં સમાવેશ કરવા માટે પ્રદેશ-વ્યાપી અવકાશી યોજના પ્રકરણ (spatial plan chapter) અને રાષ્ટ્રીય પર્યાવરણ યોજના પ્રકરણ (national environment plan chapter) વિકસાવવાની જવાબદારી પણ સંભાળશે. સ્થાનિક સરકારના મંત્રી સાઇમન વૉટ્સ અને RMA સુધારા મંત્રી ક્રિસ બિશપે મંગળવારે આ ફેરફારોની જાહેરાત કરી. આ ફેરફારો પરની જાહેર પરામર્શ 20 ફેબ્રુઆરી સુધી ખુલ્લી છે, અને તેને સંબંધિત કાયદો આવતા વર્ષના મધ્યમાં રજૂ થવાની અને 2027માં પસાર થવાની અપેક્ષા છે.
સરકારનો તર્ક: “સ્થિતિ જાળવી રાખવી હવે કોઈ વિકલ્પ નથી”
મંત્રી ક્રિસ બિશપે જણાવ્યું હતું કે, “સ્થાનિક સરકારો સમુદાયોની સેવા કરવા માટે હોય છે, તેમને મૂંઝવણ આપવા માટે નહીં, પરંતુ હાલમાં આ સિસ્ટમ બિનજરૂરી બેવડાપણું, અસંમતિઓ અને સામાન્ય સમજને અવગણતા નિર્ણયોમાં ફસાયેલી છે.” તેમણે આશા વ્યક્ત કરી કે આ ફેરફારોથી મિલકત વેરા (rates) પર ‘નીચેનું દબાણ’ આવશે. બિશપે ભારપૂર્વક કહ્યું કે વર્તમાન માળખું હવે હેતુ માટે યોગ્ય નથી, અને “સ્થિતિ જાળવી રાખવી (Status Quo) હવે કોઈ વિકલ્પ નથી.” તેમણે ઉમેર્યું કે અડધાથી વધુ ન્યૂઝીલેન્ડવાસીઓ સ્થાનિક ચૂંટણીઓમાં મતદાન કરતા નથી, જે દર્શાવે છે કે સ્થાનિક સરકારમાં લોકોનો વિશ્વાસ ઓછો થયો છે.
સત્તાનું કેન્દ્રીકરણ નહીં પણ સ્થાનિક નેતાઓને સશક્તિકરણ: વોટિંગ સિસ્ટમ પર વિચારણા
મંત્રી સાઇમન વૉટ્સે સ્પષ્ટતા કરી કે આ ફેરફાર “સત્તાનું કેન્દ્રીકરણ” કરવાનો નથી, પરંતુ “સ્થાનિક નેતાઓને તેમના પોતાના સુધારાનું નેતૃત્વ કરવા માટે સશક્તિકરણ” આપવા વિશે છે. તેમણે કહ્યું કે આનાથી વધુ કાર્યક્ષમ સેવાઓ, વધુ જવાબદેહી અને કરદાતાના ભંડોળનો વધુ સ્માર્ટ ઉપયોગ થશે. CTBs માં મેયરોને વસ્તીના આધારે ચોક્કસ સંખ્યામાં મત મળશે, પરંતુ નાના સમુદાયોનો અવાજ પણ જળવાઈ રહે તે રીતે તેમાં ફેરફાર કરવામાં આવશે. ચર્ચા દસ્તાવેજમાં CTBs માં ક્રાઉન કમિશનરોને સામેલ કરવાના ત્રણ વિકલ્પો પણ સૂચવવામાં આવ્યા છે: માત્ર નિરીક્ષક, વીટો પાવર અથવા બહુમતી મતનો અધિકાર.
સીમાઓ યથાવત અને Māori મતદાર ક્ષેત્રોનો અંત
આ ફેરફારો છતાં, પ્રાદેશિક અને જિલ્લાની સીમાઓ ઓછામાં ઓછા RRPs હેઠળ વધુ નિર્ણયો ન લેવાય ત્યાં સુધી યથાવત રહેશે. જોકે, દસ્તાવેજમાં નોંધ્યું છે કે પ્રાદેશિક મતદાર ક્ષેત્રો, જેમાં Māori મતદાર ક્ષેત્રો અને સામાન્ય મતદાર ક્ષેત્રોનો સમાવેશ થાય છે, તે હવે અસ્તિત્વમાં રહેશે નહીં. આનું કારણ એ છે કે પ્રાદેશિક કાઉન્સિલરોને બદલે મેયરો પ્રતિનિધિત્વ કરશે. હાલમાં ન્યૂઝીલેન્ડમાં 11 પ્રાદેશિક કાઉન્સિલો અને 67 પ્રાદેશિક સત્તામંડળો (સિટી અને ડિસ્ટ્રિક્ટ કાઉન્સિલ) છે, જે અલગ-અલગ ફરજો સંભાળે છે.
