ગુજરાતમાં આવેલાં ૪ મુખ્ય પીઠોમાં અંબાજી (બનાસકાંઠા), પાવાગઢ (મહાકાળી), બહુચરાજી (બહુચર માતા) અને ગિરનાર (અંબિકા માતા) નો સમાવેશ થાય છે

અહેવાલ: સમીર શુક્લ : હિંદુ સંસ્કૃતિમાં ચૈત્રી નવરાત્રિનું વિશેષ મહત્વ છે. વસંત ઋતુમાં આવતો આ પવિત્ર તહેવાર શક્તિની આરાધનાનો પર્વ છે. આ દિવસો દરમિયાન આદ્યશક્તિના વિવિધ સ્વરૂપોની ભક્તિભાવપૂર્વક પૂજા કરવામાં આવે છે.

ભારતભરમાં આવેલાં મુખ્ય 51 શક્તિપીઠોમાંથી 4 પવિત્ર શક્તિપીઠો ગુજરાતમાં આવેલાં છે. પૌરાણિક કથાઓ અનુસાર, જ્યાં માતા સતીના અંગો પૃથ્વી પર પડ્યા તે સ્થળો શક્તિપીઠ તરીકે ઓળખાય છે. ગુજરાતમાં આવેલાં ૪ મુખ્ય પીઠોમાં અંબાજી (બનાસકાંઠા), પાવાગઢ (મહાકાળી), બહુચરાજી (બહુચર માતા) અને ગિરનાર (અંબિકા માતા) નો સમાવેશ થાય છે. આ સ્થળો ગુજરાતની અતૂટ આસ્થા અને શક્તિ ઉપાસનાના કેન્દ્રો છે.

ચૈત્રી નવરાત્રિનું મહત્વ

  • તિથિ અને સમય: હિંદુ પંચાંગ મુજબ આ નવરાત્રિ ચૈત્ર સુદ એકમથી શરૂ થઈને ચૈત્ર સુદ નોમ સુધી ચાલે છે.
  • રામ નવમી: નવરાત્રિના અંતિમ દિવસે એટલે કે નોમના દિવસે ભગવાન રામનો જન્મોત્સવ ‘રામ નવમી’ તરીકે દેશભરમાં ખૂબ જ ધામધૂમથી ઉજવાય છે.
  • નવ સ્વરૂપોની પૂજા: આ નવ દિવસો દરમિયાન ભક્તો માતાજીના નવ વિશિષ્ટ સ્વરૂપોની આરાધના, ઉપવાસ અને અનુષ્ઠાન કરે છે.

ગુજરાતમાં શક્તિપીઠનું મહત્વ

  • પૌરાણિક કથા: જ્યારે ભગવાન શિવ માતા સતીના પાર્થિવ દેહને લઈને રૌદ્ર સ્વરૂપમાં બ્રહ્માંડમાં ભ્રમણ કરી રહ્યા હતા, ત્યારે સૃષ્ટિના કલ્યાણ માટે ભગવાન વિષ્ણુએ સુદર્શન ચક્રથી સતીના દેહના ટુકડા કર્યા હતા. આ અંગો જે જે સ્થળોએ પડ્યા, તે સ્થળો પવિત્ર શક્તિપીઠ બન્યા. માન્યતા મુજબ, અંબાજીમાં માતા સતીનું હૃદય અને પાવાગઢમાં પગની આંગળીઓ પડી હોવાનું મનાય છે.

ગુજરાતનાં મુખ્ય 4 શક્તિપીઠો:

અંબાજી (આરાસુર): બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલું આ મુખ્ય શક્તિપીઠ છે, જ્યાં વીસાયંત્રની પૂજા થાય છે.

પાવાગઢ: પંચમહાલ જિલ્લામાં ઊંચા પર્વત પર બિરાજમાન મહાકાળી માતાનું પવિત્ર ધામ છે.

બહુચરાજી: મહેસાણા જિલ્લામાં આવેલું આ સ્થાન માતા બહુચરનું પવિત્ર ધામ છે.

ગિરનાર: જૂનાગઢના ગિરનાર પર્વત પર બિરાજમાન અંબિકા માતાનું પ્રાચીન મંદિર છે.

ગુજરાતમાં શક્તિ ઉપાસનાની પરંપરા સદીઓથી જીવંત છે. અહીં ગરબા અને પૂજા-અર્ચના દ્વારા માતાજી પ્રત્યેની અતૂટ શ્રદ્ધા પ્રગટ થાય છે. ભારત ઉપરાંત બાંગ્લાદેશ, નેપાળ અને પાકિસ્તાનમાં ફેલાયેલાં શક્તિપીઠોની હારમાળામાં ગુજરાતના આ સ્થળો આ ધરતીને અત્યંત પવિત્ર અને સૌભાગ્યશાળી બનાવે છે.