UCLAના ચોંકાવનારા અભ્યાસ મુજબ 2010 બાદ ઘરઆંગણે બાળકોના મોતનો આંકડો બમણો થયો; નબળા કાયદા જવાબદાર
ન્યૂ જર્સીથી વરિષ્ઠ પત્રકાર સમીર શુક્લનો EXCLUSIVE REPORT
અમેરિકાની ‘ગન કલ્ચર’ સમગ્ર વિશ્વમાં વિવાદિત છે. સ્વ-બચાવના ઓઠા હેઠળ અપરાધિક ઘટનાઓ એટલી હદે વધી રહી છે કે તેમાં હવે સૌથી વધુ ભોગ બાળકોનો લેવાઈ રહ્યો છે. એક ચોંકાવનારા અભ્યાસ મુજબ, બાળકો તેમના પોતાના ઘરમાં પણ સુરક્ષિત નથી, અને તેનું સીધું કારણ ઘરમાં રહેલી બંદૂકો છે.
યુનિવર્સિટી ઑફ કેલિફોર્નિયા, લોસ એન્જલસ (UCLA) દ્વારા કરવામાં આવેલા એક નવા અભ્યાસ અનુસાર, વર્ષ ૨૦૧૦ થી ઘરમાં બંદૂકોને કારણે બાળકો અને કિશોરોની હત્યાનો દર બમણો થઈ ગયો છે.
JAMA Surgery માં પ્રકાશિત થયેલા અને અમેરિકન એકેડેમી ઓફ પીડિયાટ્રિક્સ (AAP)ની બેઠકમાં રજૂ કરાયેલા આ તથ્યો ચોંકાવનારા છે. ઘર, જે બાળકો માટે સૌથી સુરક્ષિત સ્થળ હોવું જોઈએ, તે જ તેમના મોતનું મેદાન બની ગયું છે. ખાસ કરીને એવા રાજ્યોમાં જ્યાં બંદૂક નિયંત્રણના કાયદા નબળા છે, ત્યાં જોખમ સૌથી વધારે છે.
ગન ઇન હોમ: જોખમ બમણું, નિર્દોષ ભોગ
અભ્યાસમાં ૧૭ વર્ષથી નાની ઉંમરના બાળકો અને કિશોરોના ડેટાનું વિશ્લેષણ કરવામાં આવ્યું.
- ઘરમાં હત્યા: વર્ષ ૨૦૨૦-૨૦૨૧ દરમિયાન, બાળકો અને કિશોરોના કુલ બંદૂક સંબંધિત હત્યાના કેસોમાંથી ૨૪ ટકા (૨૪%) ઘરમાં જ બન્યા હતા, જ્યારે ૭૬ ટકા ઘરની બહાર બન્યા.
- નાના બાળકો સૌથી વધુ જોખમમાં: વિશેષરૂપે, ૧૨ વર્ષથી નાની ઉંમરના બાળકોમાંથી ૬૩ ટકા (૬૩%) ઘરમાં જ માર્યા ગયા.
- જોખમનો દર: ૨૦૧૦માં દર ૧ લાખ બાળકો પર ઘરેલુ બંદૂક હત્યાનો દર ૦.૧૮% હતો, જે ૨૦૨૧માં વધીને ૦.૩૮% થયો — જે સ્પષ્ટપણે બમણાથી વધુ વધારો દર્શાવે છે.
- હત્યામાં કારણો: ઘરેલુ હત્યાના કેસોમાં ૨૩% આત્મહત્યા સાથે હત્યા (Murder-Suicide), ૨૦% બાળ દુરુપયોગ (Child Abuse) અને ૧૭% પરસ્પર પાર્ટનરો વચ્ચેની હિંસા (Intimate Partner Violence) સાથે સંકળાયેલા હતા.
- હત્યારા માતા-પિતા: ઓળખાયેલા હત્યારાઓમાંથી ૪૨ ટકા (૪૨%) માતા-પિતા નીકળ્યા હતા.
બંદૂક નિયંત્રણ કાયદાની અસર
UCLAના ડૉ. જોર્ડન રુકના અભ્યાસમાં CDCના ડેટાનું વિશ્લેષણ કરવામાં આવ્યું. આ વિશ્લેષણ સ્પષ્ટપણે દર્શાવે છે કે કડક કાયદા જીવન બચાવી શકે છે.
- નરમ કાયદાનું જોખમ: જે રાજ્યોમાં બંદૂક નિયંત્રણના કાયદા નરમ છે, ત્યાં ઘરેલુ બંદૂક હત્યાનું જોખમ અન્ય રાજ્યોની તુલનામાં ૨૮ ટકા (૨૮%) વધુ છે.
- સૌથી સુરક્ષિત: મેસેચ્યુસેટ્સમાં સૌથી ઓછા મોત નોંધાયા, કારણ કે ત્યાં કડક બંદૂક કાયદા અમલમાં છે.
- સૌથી જોખમી: સાઉથ કેરોલિનામાં સૌથી વધુ મોત થયા, જ્યાં નિયંત્રણ નબળું છે.
‘રેડ ફ્લેગ’ (Red Flag) કાયદાની અસર: જે રાજ્યોમાં આ કાયદા છે (જે જોખમી પરિવારો પાસેથી બંદૂકો હટાવવાની મંજૂરી આપે છે), ત્યાં હત્યા દર ઓછો છે. ઓછા હત્યા દરવાળા ૭માંથી ૫ રાજ્યોમાં આ કાયદા હતા, જ્યારે વધુ દરવાળા ૭માંથી માત્ર ૨માં જ આ કાયદા હતા.
ડૉ. રુક ભારપૂર્વક કહે છે, “બંદૂકોને ફક્ત તાળું મારીને રાખવી તે પૂરતું નથી. બાળ દુરુપયોગ, પરસ્પર હિંસા અને જોખમી ઘરોમાંથી બંદૂકો હટાવવાની નીતિઓ જરૂરી છે.” તેમણે ‘રેડ ફ્લેગ’ કાયદા અને ‘ચાઇલ્ડ એક્સેસ પ્રિવેન્શન’ કાયદાને મજબૂત કરવાની હિમાયત કરી છે.
નિષ્કર્ષ: વિકસિત વિશ્વના અન્ય દેશોમાં બંદૂકથી થતા મોતનો દર અમેરિકાની તુલનામાં દસ ગણો ઓછો છે. આ અભ્યાસ દર્શાવે છે કે ઘર, જે બાળકો માટે સલામત આશ્રય સ્થાન હોવું જોઈએ, તે બંદૂકોના કારણે સૌથી વધુ અસુરક્ષિત સ્થળ બની ગયું છે. ખાસ કરીને ૧૨ વર્ષથી નાના બાળકો સૌથી વધુ જોખમમાં છે. આ આંકડા માત્ર સંખ્યા નથી, પરંતુ દરેક ઘટના એક કુટુંબની દુઃખદ વાર્તા છે. શું અમેરિકા આ બાળકોને બચાવવા માટે કડક પગલાં લેશે?
